درس 9 : جلوه‌هاى نظم در جهان بالا گستردگى جهان آفرينش ، بالاتر از آن است كه با متر ، كيلومتر و فرسنگ اندازه‌گيرى شود و تعداد اجرام آسمان بيش از آن است كه بتوان آن را با ارقام معمولى بيان كرد . از اين رو بشر براى بيان فاصلهء بين ستارگان به مقياس ديگرى پناه برده و آن سرعت سير نور است كه در هر ثانيه مسافت سيصد هزار كيلومتر را طى مىكند . هنگامى تعجب ما بيشتر خواهد شد كه دريابيم خورشيد ما ستاره‌اى است در مجموعه‌اى بزرگ از ستارگان به نام « كهكشان » كه در اين كهكشان ، ميليون‌ها ستاره وجود دارد . تازه كهكشان ما با اين منظومهء شمسى و ميليون‌ها ستارهء آن خود يك كهكشان از ميليون‌ها كهكشانى است كه در جهان وجود دارد و هيچ كس رقم آن را نمىداند ، زيرا هر گاه تلسكوپ نيرومند و تازه‌اى ساخته مىشود كهكشان‌هاى بيشترى كشف مىگردد و برخى از آنها به قدرى دورند كه نور آنها ميليون‌ها سال طول مىكشد تا به زمين برسد . فاصلهء دو قطر كهكشان ما به قدرى است كه « نور » ، آن را در حدود دويست تا سيصد ميليون سال طى مىكند . به قول يكى از دانشمندان ، آن‌چه كه ما امروز تسخير فضا مىناميم ، در برابر عظمت جهان بالا ، درست مانند اين است كه پروانهء ظريفى روى برگ درخت